Historia dogmatów Kościoła katolickiego

Dogmaty to prawdy absolutne i niezbywalne, w które każdy chrześcijanin musi wierzyć mocą swojej wiary. Oto, jak były definiowane na przestrzeni wieków.

W chrześcijaństwie katolickim dogmat jest prawdą objawioną przez Boga. Prawda ta mogła pochodzić z Ewangelii Apostołów lub być przekazana w Świętej Tradycji – zbiorze informacji i faktów związanych z wiarą przekazywanym najpierw ustnie, a następnie pisemnie. Kościół przyjął te prawdy i przedstawił je wiernym. Nie są one zatem wymysłami ani arbitralnymi decyzjami duchownych na przestrzeni długiej historii Kościoła, lecz prawdami już obecnymi w Piśmie Świętym i Tradycji przekazywanej od czasów Jezusa. I właśnie do autorytetu Chrystusa odwołuje się Kościół, definiując dogmat, zachęcając wiernych do wiary bez zastrzeżeń i wątpliwości w prawdę, która jest częścią Bożego objawienia i jako taka jest obiektywnie prawdziwa.

Wierny chrześcijanin-katolik jest zobowiązany wierzyć w to, co jest zawarte w dogmacie, przyznając się do niezdolności do udowodnienia jego prawdziwości z powodu swoich ludzkich ograniczeń i całkowicie polegając na swojej wierze. Ta forma ufnego przylgnięcia i posłuszeństwa jest jedną z zasadniczych cech chrześcijaństwa.

Ale kiedy chrześcijańskie dogmaty są uznawane za takie? W całej historii Kościoła i ludzkości konieczne było uroczyste potwierdzanie pewnych prawd zawartych w Piśmie Świętym i stanowiących integralną część Objawienia Bożego, czasami po to, by pomóc Kościołowi w poruszaniu się w określonych momentach historycznych, a innym razem jako wsparcie przeciwko herezjom, które od czasu do czasu zaprzeczały prawdziwości pewnych uznanych dogmatów wiary.

Dogmat: etymologia słowa

Słowo „dogmat” pochodzi od greckiego słowa „dógma” lub „dokein”, oznaczającego dekret, doktrynę, od czasownika „δοκέω”, „dokéō”. W rzeczywistości słowo „dokêin” pierwotnie oznaczało „wydawać się”. Zatem pierwotne greckie znaczenie dogmatu było dalekie od znaczenia uniwersalnej prawdy: wskazywało raczej na opinię, możliwość, coś, co wydaje się prawdziwe jednej osobie, ale niekoniecznie innej. Z biegiem czasu pierwotna etymologia tego terminu uległa zmianie, a dogmat stał się ostateczną opinią. W szczególności katolicyzm używał tego terminu do oznaczania prawd objawionych, niepodważalnych zasad leżących u podstaw wiary i życia wspólnoty wierzących. Dogmat jest prawdą, której nie można podważyć, począwszy od artykułów wiary: Niepokalanego Poczęcia Maryi, Trójcy Świętej, prymatu Chrystusa jako Głowy Kościoła. Wszystkie dogmaty Kościoła katolickiego są zebrane w Katechizmie, a Magisterium Kościoła jest strażnikiem dogmatów i ich interpretacji.

Kup:

Niepokalana Madonna detale złote figura żywica 30 cm

Figura przedstawia Niepokalaną Madonnę, wizerunek związany z dogmatem Niepokalanego Poczęcia Maryi czyli jej narodziny bez grzechu.

Dogmaty Kościoła katolickiego na przestrzeni dziejów

Dogmaty nie istniały zawsze, w tym sensie, że były uznawane i głoszone w całej historii Kościoła i ludzkości, i często ulegały modyfikacjom w zależności od potrzeb historycznych.

Wielkie sobory ekumeniczne – uroczyste zgromadzenia, podczas których wszyscy biskupi chrześcijańscy byli zwoływani do debaty na różne tematy religijne i rozwiązywania sporów wiary – definiowały dogmaty religijne na przestrzeni dziejów. Pierwotnie w Cesarstwie Rzymskim sobory zwoływane były przez pierwszych cesarzy chrześcijańskich w celu zdefiniowania i zaplanowania zjednoczenia religijnego.

Z biegiem czasu i wraz z pogłębianiem się podziałów między różnymi gałęziami Kościoła chrześcijańskiego, niektóre sobory były uznawane przez różne wyznania wiary, inne nie. W szczególności Kościół katolicki uznaje 21 z nich, znacznie więcej niż Kościoły prawosławny, anglikański i luterański. Wśród soborów ekumenicznych uznawanych przez niemal wszystkie Kościoły, wspominamy wczesne, takie jak Sobór Nicejski I (325 r. n.e.), Sobór Konstantynopolitański I (381 r. n.e.), Sobór Efeski I (431 r. n.e.) i Sobór Chalcedoński (451 r. n.e.).

Kup:

Akcesoria dla biskupa

Akcesoria dla biskupa: pierścienie, pastorały, krzyże episkopatu.

Ogólnie rzecz biorąc, zadaniem soborów powszechnych było zdefiniowanie ortodoksji i głównych linii różnych wyznań wiary. Ponadto, w przeciwieństwie do innych Kościołów, Kościół katolicki uznaje za dogmaty pewne definicje wyrażane przez papieży w decyzjach ex cathedra, to znaczy, gdy papież wyraża się jako powszechny doktor lub pasterz Kościoła, a nie jest to przedmiotem debaty na żadnym soborze, w imię zasady nieomylności papieskiej, której inne wyznania nie uznają. Rozważmy na przykład dogmat o Wniebowzięciu Najświętszej Maryi Panny z duszą i ciałem, ogłoszony 1 listopada 1950 roku przez papieża Piusa XII konstytucją apostolską Munificentissimus Deus.

Jakie są główne dogmaty katolickie?

Jakie są zatem dogmaty Kościoła katolickiego?

Kościół katolicki uznaje 21 głównych dogmatów, które wierzący są zobowiązani przyjąć. Można je streścić w Wyznaniu Apostolskim, zwanym też Symbolem Apostolskim, które jest „streszczeniem” wiary apostołów. Credo stanowi fundament chrześcijańsko-katolickiego wyznania wiary. Przeszło ono znaczące zmiany na Soborach Nicejskim i Konstantynopolitańskim, kiedy to zostało zrewidowane w odpowiedzi na zagrożenie herezjami, które podważały jego dogmaty. Uznaje ono dogmaty za fundamentalne prawdy wiary i część tzw. depozytu wiary, rdzenia zasad i afirmacji wiary, które zawsze stanowiły fundament Kościoła apostolskiego, opartego na Piśmie Świętym i Tradycji. Do 21 dogmatów Credo dodano inne, będące ich wyjaśnieniami, co daje łącznie 44 dogmaty.

Oto 21 dogmatów streszczonych słowami Credo:

1. Wierzę w jednego Boga (Jedność i Trójcę Boga w Trzech Osobach Boskich);
2. Wszechmogącego Ojca (Pierwszą Osobę Trójcy Świętej);
3. Stworzyciela nieba i ziemi, wszystkich rzeczy widzialnych i niewidzialnych (całe stworzenie przypisuje się Bogu);
4. Wierzę w jednego Pana, Jezusa Chrystusa, jednorodzonego Syna Bożego (Jezusa, drugą Osobę Trójcy Świętej, uznanego za takiego na Soborze Nicejskim w 325 r. n.e.);
5. Narodzony z Ojca przed wszystkimi wiekami: Bóg z Boga, Światłość ze Światłości, Bóg prawdziwy z Boga prawdziwego (Jezus jako Druga Osoba pochodzi od Boga, z którym utrzymuje relację Syna i Ojca);
6. Zrodzony, a nie stworzony, jednej substancji z Ojcem; przez Niego wszystko zostało stworzone (hipostatyczne zjednoczenie natury ludzkiej i boskiej w osobie Jezusa);
7. Dla nas ludzi i dla naszego zbawienia zstąpił z nieba (misją Chrystusa było zbawienie nas wszystkich);
8. Mocą Ducha Świętego wcielił się z Maryi Dziewicy i stał się człowiekiem (Maryja jest Matką Bożą, poczętą bez grzechu i dziewicą przed i po narodzeniu. Dogmat o dziewiczym narodzeniu Jezusa został ogłoszony podczas II Soboru Konstantynopolitańskiego w 553 r. n.e.);
9. Został ukrzyżowany za nas pod Poncjuszem Piłatem (Jezus poświęcił się za ludzkość z dobrowolnego aktu miłości);
10. Umarł i został pogrzebany. Trzeciego dnia zmartwychwstał, zgodnie z Pismem Świętym (tajemnica śmierci, zstąpienia do piekła i zmartwychwstania Chrystusa);
11. Wstąpił do nieba i zasiada po prawicy Ojca (wniebowzięcie Jezusa z ciałem i duszą);
12. Powróci w chwale, aby sądzić żywych i umarłych (dogmat o Paruzji, powrocie Chrystusa na ziemię u kresu czasów, aby sądzić ludzkość wczoraj, dziś i jutro);
13. a Jego królestwo nie będzie miało końca (nowy świat stworzony przez Jezusa będzie wieczny);
14. Wierzę w Ducha Świętego, Pana i Ożywiciela (Trzecią Osobę Trójcy Świętej, obdarzoną dziełem uświęcenia);
15. i pochodzi od Ojca i Syna (posłany przez Ojca i Syna jako z jednej zasady, Duch Święty przenika ich przez jedno tchnienie);
16. Z Ojcem i Synem jest czczony i uwielbiony (trynitarna perichoreza: wzajemne zamieszkiwanie Trzech Osób Trójcy Świętej);
17. i przemówił przez proroków (przez Ducha Świętego Bóg natchnął proroków Starego Testamentu do spisania Pisma Świętego);
18. Wierzę w jeden, święty, powszechny i ​​apostolski Kościół (uznajemy Kościół stworzony przez Jezusa, z władzą hierarchiczną, powierzoną świętemu Piotrowi i jego następcom);
19. Wyznaję jeden chrzest na odpuszczenie grzechów (sakrament stworzony przez Chrystusa jest niezbędnym warunkiem zbawienia);
20. Oczekuję zmartwychwstania umarłych (wiara w zmartwychwstanie jest wiarą w Boga);
21. i życia wiecznego w przyszłym świecie (wiara w istnienie życia wiecznego w przyszłym świecie).

Do później ustanowionych dogmatów należą na przykład dogmat o przeistoczeniu, czyli rzeczywistej obecności Chrystusa w Eucharystii, potwierdzony przez Sobór Trydencki (1545-1563); dogmat o Niepokalanym Poczęciu Maryi (ogłoszony przez papieża Piusa IX Konstytucją Apostolską Ineffabilis Deus z 1854 r.); dogmat o nieomylności papieża (Sobór Watykański I, 1870 r.); oraz wspomniany dogmat o Wniebowzięciu Maryi (Konstytucja dogmatyczna Munificentissimus Deus papieża Piusa XII, 1950 r.).

Wśród dogmatów możemy wyróżnić tzw. dogmaty maryjne, związane z misją Najświętszej Maryi Panny i wszystkimi wielkimi dziełami, których Bóg dokonał przez Nią na świecie. Są cztery:

1. Święta Maryjo, Matko Boża (w 431 r. Sobór Efeski uznał Maryję, jako Matkę Chrystusa, za Matkę Boga. Święto obchodzone jest 1 stycznia);
2. Zwiastowanie Pańskie (upamiętnia nawiedzenie Najświętszej Maryi Panny przez Anioła i obchodzone jest 25 marca);
3. Wniebowzięcie Najświętszej Maryi Panny (uznane w 1950 r., głosi, że Maryja z ciałem i duszą wstąpiła do nieba. Obchodzone jest 15 sierpnia);
4. Niepokalane Poczęcie (ogłoszone przez papieża Piusa IX w 1854 roku bullą papieską „Ineffabilis Deus”, oznacza, że ​​Najświętsza Maryja Panna „była zachowana wolna od wszelkiej zmazy grzechu pierworodnego od pierwszej chwili swego poczęcia”. Święto obchodzone jest 8 grudnia).