Święty Szczepan: pierwszy męczennik chrześcijaństwa

26 grudnia obchodzimy święto Świętego Szczepana, pierwszego chrześcijanina, który oddał życie w imię wiary w Chrystusa. Oto jego historia.

Dla wielu osób dzień Świętego Szczepana to po prostu kolejny dzień świąteczny, mniej intensywny niż Wigilia, mniej uroczysty niż Boże Narodzenie. Spotykamy się wtedy z rodziną i przyjaciółmi, często jemy świąteczne resztki, relaksując się. Jednak dla chrześcijan nie jest to zwykły dzień wolny. Jest to dzień poświęcony liturgicznemu wspomnieniu Świętego Szczepana Protomęczennika, pierwszego chrześcijanina, który poświęcił życie, by świadczyć o swojej wierze w Jezusa i Ewangelię.

Kim był Święty Szczepan i dlaczego jest tak ważny?

Był pierwszym, który zmierzył się z oskarżeniami i gniewem tych, którzy, słuchając Ewangelii, nie byli gotowi jej przyjąć. Przed nim nauka rozpowszechniana przez uczniów Jezusa nie doprowadziła jeszcze do śmierci żadnego jej głosiciela. Szczepan był młodym człowiekiem pełnym wiary i entuzjazmu, do tego stopnia, że apostołowie poprosili go o pomoc w organizowaniu wspólnoty chrześcijańskiej w Jerozolimie. Przyjął tę rolę z radością i został pierwszym z siedmiu diakonów wybranych po to, aby apostołowie mogli skupić się wyłącznie na głoszeniu Ewangelii. W Dziejach Apostolskich czytamy, że mimo iż zostali wybrani przez ludzi, a nie przez Ducha Świętego, jak to miało miejsce z uczniami Jezusa obecnymi w dzień Pięćdziesiątnicy, to jednak „byli pełni Ducha i mądrości” (Dz 6,3). Oprócz Szczepana wybrani zostali Filip, Prochor, Nikanor, Tymon, Parmenias i Mikołaj z Antiochii. Apostołowie włożyli na nich ręce i pobłogosławili ich.

Szczepan i jego męczeństwo

Szczepan zapłacił wysoką cenę za swoją wiarę. Wiemy o nim niewiele: prawdopodobnie był Grekiem (jego imię w języku greckim oznacza „koronowany”), być może był Żydem wykształconym w kulturze hellenistycznej. Był to człowiek wykształcony, pełen mądrości, który po wybraniu na diakona nie tylko angażował się w kwestie administracyjne, ale również gorliwie ewangelizował i nawracał przybywających do miasta. Przypisuje mu się także wiele cudów.

Kup:

Święty Stefan drewno kolorowe Val Gardena

Figura z drewna klonowego wykonana i następnie pomalowana ręcznie przez rzemieślników malarzy z Val Gardena…

To Żydzi, zaniepokojeni tymi nawróceniami, oskarżyli Szczepana o bluźnierstwo i podburzyli lud przeciwko niemu. Przedstawiony przed Sanhedryn, młody diakon odpowiedział na fałszywe oskarżenia długą mową, w której piętnował Żydów, którzy nie potrafili rozpoznać Jezusa jako Mesjasza, mimo że patriarchowie i prorocy zapowiadali Jego przyjście. To jeszcze bardziej rozsierdziło tłum, który wyciągnął Szczepana na zewnątrz i ukamienował. W linczu uczestniczył również Szaweł, który stał się jednym z najzacieklejszych prześladowców chrześcijan, a później znany jako Święty Paweł z Tarsu, Apostoł Narodów. Sam Szaweł aktywnie uczestniczył w bezwzględnym prześladowaniu chrześcijan w Jerozolimie zaraz po śmierci Szczepana.

Historia Szczepana, jego przykład odwagi i poświęcenia, pokazuje, że od samego początku wiara w Ewangelię była czymś więcej niż tylko wiarą w słowa proroka, Jezusa, jak w przypadku wielu wcześniejszych. Przesłanie Jezusa było tak rewolucyjne, że budziło lęk u tych, którzy nie byli gotowi go przyjąć, wywołując nawet morderczą nienawiść. Tak narodziło się pojęcie męczennika — osoby gotowej znieść niewyobrażalne cierpienia i męki, a nawet umrzeć, by świadczyć o swojej wierze.

Znaczenie słowa „protomęczennik”

Określenie Protomęczennik, odnoszące się do Świętego Szczepana, wskazuje na to, że był on pierwszym chrześcijaninem, który przeszedł przez męczeństwo. Słowo to pochodzi od dwóch greckich wyrazów: πρῶτος (prōtos, „pierwszy”) i μάρτυς (martys, „świadek (wiary)”).

Kup:

Ikona Święty Stefan malowana Rumunia

Rumuńska ikona zrealizowana na miejscu przez rumuńskich rzemieślników według starożytnych norm prawosławnej ikonografii i ręcznie namalowana starożytną …

Dlaczego obchodzimy Święto Świętego Szczepana?

To nie przypadek, że święto Świętego Szczepana przypada tuż po Bożym Narodzeniu. Dawniej zdecydowano, aby po dniu narodzin Jezusa następowały kolejne święta upamiętniające osoby szczególnie Mu bliskie, czy to poprzez osobiste spotkanie, czy poprzez ich rolę w szerzeniu Jego nauki. Nazywani są oni Comites Christi, czyli „towarzyszami Chrystusa”, ponieważ w średniowieczu wyobrażano sobie, że ten grono świętych stanowi orszak honorowy przybywający uczcić Dzieciątko Jezus. Ta tradycja miała duży wpływ na pobożność ludową.

Kup:

Świece bożonarodzeniowe

Kategoria poświęcona świecom bożonarodzeniowym do perfumowania Twojego domu…

Comites Christi są wspominani w tzw. Oktawie Bożego Narodzenia, obejmującej osiem dni od 25 grudnia do 1 stycznia. W szczególności trzy dni bezpośrednio po Bożym Narodzeniu są poświęcone:

• Świętemu Szczepanowi, Protomęczennikowi (26 grudnia);
• Świętemu Janowi Apostołowi i Ewangeliście, umiłowanemu uczniowi Chrystusa (27 grudnia);
• Świętym Młodziankom, Męczennikom, czyli dzieciom zamordowanym na rozkaz Heroda (28 grudnia).

Dawniej również święto Świętych Piotra i Pawła obchodzono w tygodniu po Bożym Narodzeniu, lecz później przeniesiono je na 29 czerwca.

Dlaczego dzień Świętego Szczepana jest dniem wolnym od pracy?

Od 1947 roku w Polsce 26 grudnia jest dniem ustawowo wolnym od pracy. Decyzję tę podjęto, aby przedłużyć okres świąteczny o jeden dzień. Fakt, że data ta zbiega się z liturgicznym wspomnieniem Świętego Szczepana Męczennika, nie jest związany z tą decyzją, choć kult młodego diakona był żywy od starożytności.