Ucieczka do Egiptu: podróż Świętej Rodziny, aby uniknąć króla Heroda

Ucieczka do Egiptu: podróż Świętej Rodziny, aby uniknąć króla Heroda

Ucieczka do Egiptu to epizod z dzieciństwa Jezusa, który łączy historię i wiarę. Oto pierwsza podróż Zbawiciela.

Nie wszystkie Ewangelie kanoniczne dokładnie opisują pierwsze dni życia Jezusa. Na przykład, tylko Ewangelia według Łukasza (Łk 2, 8-14) zawiera szczegółowy opis Adoracji Pasterzy. W tym artykule przyjrzymy się natomiast ucieczce do Egiptu, kolejnemu ważnemu wydarzeniu, które nastąpiło tuż po narodzeniu Jezusa i które dotyczy Świętej Rodziny. Opisane zostało wyłącznie w Ewangelii według Mateusza (Mt 2, 13-23).

Adoracja pasterzy

Czytaj także:

Adoracja pasterzy: kiedy anioł ogłosił narodziny Jezusa
Adoracja pasterzy: od Ewangelii według Łukasza po szopkę — starożytna historia…

Historia jest powszechnie znana: Trzej Królowie przybywają do króla Heroda Wielkiego, ojca Heroda Antypasa, przyszłego tetrarchy Galilei, który później będzie odpowiedzialny za egzekucję Jana Chrzciciela. Poszukują Króla Żydów, którego narodziny zostały im ogłoszone przez cudowną Gwiazdę Betlejemską. Herod, zaniepokojony tym ogłoszeniem, wypytuje kapłanów i uczonych, aby dowiedzieć się, gdzie ma się urodzić to dziecko. Dowiedziawszy się, że chodzi o Betlejem, wysyła Mędrców, aby zdobyli więcej informacji.

Trzej Królowie docierają do groty, gdzie Dzieciątko Jezus leży w żłobie. Składają mu w darze złoto, kadzidło i mirrę, a następnie kłaniają się mu jak Królowi. Ostrzeżeni we śnie przez anioła, aby nie wracali do Heroda, wyruszają w drogę powrotną do domu. Również we śnie anioł ukazuje się Józefowi, nakazując mu ucieczkę do Egiptu, ponieważ Herod chce zgładzić Jezusa. Józef i Maria wyruszają w drogę, aby ochronić Zbawiciela.

Podróż Świętej Rodziny do Egiptu ma jednak tragiczny epilog: Herod, rozgniewany zdradą Mędrców i opętany chęcią zabicia młodego Króla, wysyła swoich żołnierzy, aby wymordowali wszystkich noworodków w Betlejem. To wydarzenie jest znane jako Rzeź Niewiniątek.

Zarówno ucieczka do Egiptu, jak i Rzeź Niewiniątek inspirowały artystów przez wieki. Jeśli chodzi o pierwszy epizod, warto wspomnieć fresk Giotta w Kaplicy Scrovegnich w Padwie lub dzieło Caravaggia. Natomiast fresk Domenico Ghirlandaio w bazylice Santa Maria Novella we Florencji, czy obrazy Guido Reniego lub Błogosławionego Anielskiego dotyczą Rzezi Niewiniątek. Oba te wydarzenia są również opisane w opowieściach o Życiu Maryi oraz Życiu Chrystusa.

Dopiero po Rzezi Niewiniątek i śmierci Heroda Wielkiego Józef wraz z rodziną powrócił do Nazaretu. Łukasz w swojej Ewangelii pomija całkowicie te wydarzenia, opisując powrót Świętej Rodziny do Nazaretu bezpośrednio po obrzezaniu Jezusa oraz po rytuałach oczyszczenia Maryi w Jerozolimie, około miesiąca po narodzinach.

Czytając historię Ucieczki do Egiptu i Rzezi Niewiniątek, trudno nie pomyśleć o dramacie uchodźców i migrantów uciekających ze swoich krajów, o osobach szukających azylu, które próbują znaleźć schronienie przed wojną i przemocą, a często spotykają się z odrzuceniem, prześladowaniem i niewolą, nawet ze strony tych, którzy powinni im pomóc. A jednak Bóg jest z nimi wszystkimi, tak jak był z Józefem i Maryją. Jest blisko tych, którzy cierpią i szukają miejsca, gdzie mogliby żyć w pokoju i godności, tęskniąc za swoją ojczyzną, ale chroniąc swoje życie i życie swoich bliskich jak najcenniejszy dar.

Rzeź Niewiniątek

Jak wiele wydarzeń opisanych w Piśmie Świętym, Rzeź Niewiniątek przez wieki była przedmiotem badań i sporów dotyczących jej prawdziwości historycznej. Wiemy z przekazów historycznych, że Herod był, jak wielu władców tamtej epoki, królem okrutnym i bezwzględnym, który nie wahał się zamordować swojej żony, trzech synów oraz innych krewnych, obawiając się o utratę władzy. Nic więc dziwnego, że mógł również nakazać masakrę dzieci w Betlejem. Może to być jednak także opowieść symboliczna, mająca na celu połączenie narodzin Jezusa z narodzinami Mojżesza.

Dzieci zabite w Rzezi Niewiniątek są przez Kościół czczone jako męczennicy, a ich liturgiczne wspomnienie przypada na 28 grudnia, jako Święto Świętych Młodzianków (Dies sanctorum Innocentium). To święto jest częścią Oktawy Bożego Narodzenia — ośmiu dni następujących bezpośrednio po Bożym Narodzeniu, które upamiętniają osoby szczególnie bliskie Chrystusowi, czyli Comites Christi, „towarzyszy Chrystusa”.