Grzechy powszednie: czym są i czym różnią się od grzechów śmiertelnych

Natura ludzka, omylna i podatna na pokusy, nie może ignorować grzechów powszednich. Jak się od nich uwolnić, jak uzyskać przebaczenie i jakie są różnice między grzechami powszednimi a śmiertelnymi.

Grzech jest rzeczą ludzką. A raczej, ludzką jest rzeczą być kuszonym do grzechu, wciągniętym w niego przez pokusy diabła. Ale są grzechy i grzechy. Istnieją grzechy powszednie, które przekraczają miarę wyznaczoną przez prawo moralne i obrażają Boga, ale stanowią one wykroczenia wtórne w porównaniu z grzechami śmiertelnymi, te, za które człowiek zostaje wygnany z Łaski Bożej i zesłany do piekła po śmierci. Nie dotyczy to grzechów powszednich, które powodują jedynie chwilowe odłączenie się od Łaski Bożej i mogą zostać zmyte z duszy przez doraźną karę.

Nie należy jednak lekceważyć grzechów powszednich. Po pierwsze, ponieważ tak jak wiele kropli wody tworzy morze, a nieskończone ziarna piasku pustynię, pojedynczy grzech powszedni może wydawać się błahy, ale gdy grzechy powszednie zaczynają się kumulować, ich liczba równa się grzechowi śmiertelnemu.

Kup:

Obraz na miedzianej tafli Grzech Pierworodny, Kaplica Sykstyńska, 45×75

Obraz na miedzianej tafli Grzech Pierworodny, Kaplica Sykstyńska, 45×75.

Co więcej, prawdą jest, że grzech powszedni, w porównaniu z grzechem śmiertelnym, jest mniej poważny, ale jeśli zastanowimy się nad tym, czym jest grzech – to znaczy obrazą Boga, aktem mniej lub bardziej poważnego nieposłuszeństwa popełnionego przez nas, istoty kruche i żałosne, wobec Boga Ojca Wszechmogącego, Stwórcy wszystkiego, i wobec Jezusa Chrystusa, który poświęcił się za nas na krzyżu – uświadamiamy sobie ogrom takiej winy. Samo myślenie o tym wystarczy, abyśmy zrozumieli, jak nieskończenie ciężki jest grzech, niezależnie od jego definicji, w porównaniu z Tym, przeciwko któremu go kierujemy.

I choć prawdą jest, że w przeciwieństwie do grzechu śmiertelnego, który zabija duszę tego, kto go popełnia, czyniąc ją pustą i martwą, grzech powszedni jedynie ją osłabia i drapie, to prawdą pozostaje, że trwanie w grzechach powszednich, powtarzanie ich bez oznak skruchy, doprowadzi duszę do wyniszczenia i bezlitosnego zatracenia. To ryzyko jest realne, jeśli weźmiemy pod uwagę, że błądzenie jest rzeczą ludzką, wytrwanie diabelską, ale to z diabłem i jego nieskończoną wytrwałością walczymy każdego dnia, aby nie zgrzeszyć.

Prawdą jest również, że Bóg w swoim nieskończonym miłosierdziu daje ludziom możliwość pokuty i poprawy swojego postępowania. Uczy nas tego św. Augustyn, opowiadając w „Wyznaniach” historię swojego nawrócenia, o tym, jak postanowił porzucić wady i grzech, aby w pełni oddać się Bogu. Ta książka pozostaje fundamentalnym tekstem, ponieważ pokazuje, jak każdy może w każdej chwili postanowić zmienić swoje życie, niezależnie od tego, co zrobił i kim był wcześniej.

Kup:

Krucyfiks Siena drewno

Krucyfiks 'Siena’ na ścianę z drewna klonowego, zainspirowany sztuką renesansową.

Przyjrzyjmy się zatem różnicom między grzechami śmiertelnymi a powszednimi.

Czym są grzechy powszednie?

Grzechami powszednimi są zatem grzechy drobne, które nie powodują całkowitego oddzielenia od Boga i wiecznego potępienia. W istocie, w przypadku niektórych grzechów powszednich wystarczy samo uczestnictwo we Mszy Świętej z odpowiednim nastawieniem, a zostają one odpuszczone podczas celebracji Eucharystii, kiedy łaska sakramentalna i łaska uświęcająca zstępują na wiernych. Nawet uczynienie znaku krzyża lub świadome odmówienie modlitwy „Ojcze Nasz” może wystarczyć, aby uleczyć rany, jakie grzech powszedni otwiera w naszej duszy. Jednak najlepszym sposobem na oczyszczenie się z grzechu jest spowiedź i następujący po niej sakrament pokuty, ponieważ tylko sakrament pozwala, aby łaska Ducha Świętego zstąpiła na tych, którzy zgrzeszyli, uzdrawiając ich i czyniąc dziećmi Bożymi.

Czym są grzechy powszednie?

Grzechy możemy łączyć z grzechami głównymi, czyli wadami charakteru lub skłonnościami duszy, które popychają ludzi do zachowań szkodliwych dla nich samych i dla otoczenia. Często to właśnie te wady powodują grzech, który jest skutkiem, konsekwencją wady. Przeciwieństwem wad są cnoty. Siedem grzechów głównych nazywa się tak, ponieważ rodzą inne grzechy, inne wady. Zdefiniowane przez Tomasza z Akwinu w XIII wieku, są to:

1. Pycha
2. Chciwość
3. Pożądanie
4. Gniew
5. Obżarstwo
6. Zazdrość
7. Lenistwo

Grzechy powszednie i śmiertelne: różnice

Aby grzech został określony jako śmiertelny, czyli taki, który powoduje utratę łaski Bożej przez sprawcę, musi spełniać jednocześnie trzy warunki:

1. Musi naruszać jedno z praw nałożonych przez Dziesięć Przykazań, czyli być poważną materią;
2. Musi zostać popełniony z pełną świadomością lub uprzednią wiedzą umysłu;
3. Musi być popełnione za świadomą zgodą woli.

Sam Jezus wyjaśnia nam, o jakiej poważnej sprawie jest mowa w Dziesięciu Przykazaniach. W Ewangelii Marka 10,19 radzi bogatemu młodzieńcowi: „Nie zabijaj, nie cudzołóż, nie kradnij, nie mów fałszywego świadectwa, nie oszukuj, czcij swego ojca i matkę”. Ale grzech może być Bardziej lub mniej poważne, w zależności od innych czynników, takich jak osoba, przeciwko której są skierowane. Wyrządzenie krzywdy rodzicom jest poważniejsze niż wyrządzenie krzywdy obcym. Istnieją również tzw. grzechy wołające o pomstę do nieba, zgodnie z tradycją katechetyczną, czyli grzechy wołające o pomstę w oczach Boga:

1. dobrowolne zabójstwo;
2. grzech nieczysty przeciwko porządkowi natury;
3. ucisk ubogich;
4. wyłudzanie wynagrodzenia pracownikom.

Kup:

Różaniec Ghirelli 10 Przykazań j. angielski, koraliki szkło 8 mm

Różaniec Ghirelli 10 Przykazań w j. angielskim, koraliki szkło 8 mm.

Grzechy śmiertelne zrywają pełną przyjaźń z Panem i stawiają tych, którzy je popełniają, poza łaską Bożą.

Mogą one jednak zostać odpuszczone tylko po wyznaniu ich w prawdziwym duchu pokuty i przez chrzest lub sakramentalne rozgrzeszenie (tj. sakrament pojednania).

Jedynym grzechem, którego Bóg nie odpuszcza, jest bluźnierstwo przeciwko Duchowi Świętemu:

Dlatego powiadam wam: Każdy grzech i bluźnierstwo będą ludziom odpuszczone, ale bluźnierstwo przeciwko Duchowi Świętemu nie będzie odpuszczone. I jeśli ktoś powie słowo przeciwko Synowi Człowieczemu, będzie mu odpuszczone, ale jeśli powie przeciwko Duchowi Świętemu, nie będzie mu odpuszczone ani w tym wieku, ani w przyszłym. (Mt 12,31)

Grzechy powszednie, jak już widzieliśmy, można oczyścić poprzez spowiedź i pokutę. Nie zawierają one materii ciężkiej, a jeśli ją zawierają, brakuje jednego z pozostałych warunków wymienionych dla grzechów ciężkich: świadomości i/lub zgody. Należy jednak dokonać dalszego rozróżnienia między materią zawsze ciężką a materią ogólnie ciężką.

Pierwsza materia zawsze definiuje grzech śmiertelny, podczas gdy materia ogólnie ciężka może również ukrywać materię mniejszą, a zatem definiować grzech powszedni.

Podsumowując, popełniamy grzech powszedni, gdy:

1. popełniamy złe czyny, ale o małej matericzności (popełnione zło nie psuje dobra w całości);
2. wykonujemy czyny zgodne z prawem, ale w sposób niewłaściwy z punktu widzenia porządku moralnego;
3. popełniamy czyny o poważnej materii, z niedostateczną uprzednią wiedzą umysłu lub bez pełnej zgody woli.

Zarówno grzechy śmiertelne, jak i powszednie mogą być odpuszczone przez sakrament pojednania lub pokuty. Katechizm stwierdza:

„Cała wartość pokuty polega na przywróceniu nam łaski Bożej poprzez pociągnięcie nas do Niego w intymnej i głębokiej przyjaźni. Celem i skutkiem tego sakramentu jest zatem pojednanie z Bogiem. Ci, którzy przyjmują sakrament pokuty ze skruszonym sercem i z religijnym usposobieniem, osiągają pokój i pogodę sumienia wraz z żywą pociechą ducha. Sakrament pojednania z Bogiem dokonuje bowiem autentycznego zmartwychwstania duchowego, przywracając godność i dobrodziejstwa życia dzieci Bożych, z których najcenniejszym jest przyjaźń z Bogiem”.