Niedziela Palmowa: historia i znaczenie święta

Niedziela Palmowa to ostatnia niedziela przed Wielkanocą. Wraz z nią rozpoczyna się Wielki Tydzień. Oto, co jest obchodzone i w jaki sposób.

Każdy z nas, kto wychował się w rodzinie katolickiej, na pewno doświadczył sytuacji, w której w Niedzielę Palmową szedł do kościoła i otrzymywał od księdza poświęconą gałązkę oliwną. Gałązkę tę przyniesioną do domu wieszano gdzieś i przechowywano jako znak pokoju i wiary dla domu i jego mieszkańców. Oczywiście, jako dzieci nie mogliśmy wiedzieć, jak stare są początki tego zwyczaju, związanego z jeszcze starszą tradycją żydowską, która zbiegła się z Sukkot , „Świętem Namiotów”. Jest to święto pielgrzymkowe, jedno z najważniejszych dla Żydów do dziś. Przypomina wędrówkę narodu żydowskiego przez pustynię do Ziemi Obiecanej, kiedy to mieszkali w namiotach (hebrajskie słowo sukah oznacza „namiot”, a „sukoth” jest liczbą mnogą). Aby uczcić to święto, Żydzi udali się na pielgrzymkę do świątyni w Jerozolimie, przynosząc jako ofiarę wiązkę czterech różnych roślin: palmy, cedru, trzech gałązek mirtu i dwóch gałązek wierzby, związanych konopiami.

Kup:

Einzug Jesu in Jerusalem

Einzug Jesu in Jerusalem, für 9 cm Krippe geeignet. Passionsszene: Einzug in Jerusalem. Die Szene zeigt, Jesus auf dem Rücken…

Jako dzieci nie wiedzieliśmy nawet, że Niedziela Palmowa upamiętnia triumfalny wjazd Jezusa do Jerozolimy, opisany we wszystkich czterech kanonicznych Ewangeliach. W szczególności Jan (J 12, 12-13) pisze, że przybycie Jezusa witał tłum machający gałązkami palmowymi, podczas gdy Mateusz i Marek mówią ogólnie o gałęziach drzew i liściach zebranych z pól, a Łukasz nie wspomina o niczym konkretnym.
Z tego fundamentalnego wydarzenia, które miało miejsce na pięć dni przed śmiercią Jezusa, zrodziło się święto Niedzieli Palmowej, podczas którego kapłan poświęca gałązki palmowe, a w naszych szerokościach geograficznych gałązki oliwne, i rozdaje je wiernym, którzy zabierają je do domu i przechowują jako symbol pokoju.

Kup:

Gołąb Ducha Świętego 12 cm, ręcznie malowana żywica

Ta statuetka przedstawia białego gołębia Ducha Świętego, symbol pokoju i czystości, otoczonego złotymi promieniami…

Liturgia Niedzieli Palmowej

Niedziela Palmowa oznacza początek Wielkiego Tygodnia, który pokrywa się z Wielkim Postem. Dopiero świętowanie dziewiątej godziny Wielkiego Czwartku zakończy okres Wielkiego Postu i wejdziemy w Triduum Paschalne, pamiątkę Męki, Śmierci i Zmartwychwstania Chrystusa.

W Niedzielę Palmową podczas mszy świętej odczytuje się passio, czyli opis Męki Pańskiej zaczerpnięty z Ewangelii Marka, Łukasza lub Mateusza, w zależności od bieżącego roku liturgicznego. Czytanie odbywa się przy udziale trzech osób, które wcielają się w Jezusa, narratora i lud. Przed przybyciem do kościoła wierni gromadzą się na placu lub cmentarzu, gdzie ksiądz błogosławi i rozdaje gałązki oliwne. Jeżeli jest to możliwe, odbywa się także procesja.

Wjazd Jezusa do Jerozolimy

Wjazd Jezusa do Jerozolimy, który dał początek tradycji Niedzieli Palmowej, opisany jest we wszystkich czterech kanonicznych Ewangeliach: Mateusza 21, 1-11, Marka 11, 1-11, Łukasza 19, 28-44 i Jana 12, 12-19. Według Jana wjazd Jezusa do Jerozolimy miał miejsce piątego dnia przed żydowską Paschą, dziesiątego dnia miesiąca Nisan. Był to dzień wyznaczony na przyniesienie baranka, który miał zostać złożony w ofierze na Wielkanoc, a fakt, że ewangelista wybrał właśnie ten dzień, jest znamienny, biorąc pod uwagę, jak często w jego Ewangelii powtarza się temat Jezusa jako Baranka Bożego. Pozostałe Ewangelie nie podają dokładnej daty, ograniczając się do stwierdzenia, że było to blisko Wielkanocy.

Jezus wjeżdża do świętego miasta Jerozolimy, aby świętować Wielkanoc. Jedzie na osiołku, otoczony przez uczniów i eskortowany przez wiwatujący tłum machający gałązkami palmowymi. Krzyczą Jego imię i witają Go radosnymi okrzykami: „Hosanna! Błogosławiony, który przychodzi w imię Pańskie!” Jan (12,13). Hosanna jest żydowskim wyrazem radości, ale oznacza również: pomóż nam, zbaw nas.

Nawet wybór osła, wierzchowca Jezusa, nie był przypadkowy. Proroctwo Zachariasza dotyczące przyjścia Mesjasza brzmiało: „Raduj się wielce, córko Syjonu! Wykrzykuj radośnie, córko Jerulazem! Oto twój Król przychodzi do ciebie. On jest sprawiedliwy i zwycięski, pokorny, jedzie na osiołku, na oślęciu, źrebięciu oślicy” (Za 9,9).

Płaszcze, które są kładzione na osiołku jako siodło dla Jezusa, mają również wartość symboliczną: były one kładzione na schodach, aby umożliwić władcy wstąpienie na tron. W ten sposób stają się one symbolem królewskości i uznania.

Kup:

Wejście Jezusa do Jerozolimy scena 4 części żywica ręcznie malowana 15 cm

Jezus, przyjęty jako Mesjasz, wjeżdza do Jerozolimy siedząc na ośle.

Znaczenie poświęconych gałązek oliwnych

Zwyczaj chodzenia do kościoła w Niedzielę Palmową i przynoszenia do domu poświęconych gałązek oliwnych wywodzi się zatem z epizodu ewangelicznego. Dlaczego jednak wybrano drzewo oliwne zamiast palmy? Drzewo oliwne było zawsze uważane za roślinę świętą przez wszystkie narody starożytności. Symbol Ateny dla Greków, był używany do koronowania sportowców olimpijskich. Bliższa naszej sferze jest biblijna historia Noego i gołębicy, która przyniosła mu gałązkę oliwną i uświadomiła mu, że potop się skończył. Oliwka jest więc symbolem odrodzenia i pokoju, głęboko związanym z historią Jezusa: samo imię Chrystus oznacza „namaszczony”, w odniesieniu do oliwy otrzymywanej z oliwek i używanej w ceremoniach. Przypominamy sobie również ostatnią noc, którą Jezus spędził ze swoimi uczniami w Getsemani, ogrodzie u podnóża Góry Oliwnej.

Kup:

Scena pasji Chrystusa: Modlitwa w Ogrodzie Oliwnym 9 cm

Scena ukazująca jedną ze szczególnych chwil w życiu Chrystusa, kiedy to wraz ze swoimi uczniami wszedł na górę oliwną…

Palma była również bardzo ważna dla starożytnych cywilizacji, od Egipcjan po Rzymian. Uważano go za symbol nieśmiertelności i odrodzenia. Była tak wysoka, że sugerowała połączenie nieba z ziemią. Rodziła niezliczone owoce i często służyła za wzór dla kolumn świątynnych.

Ważne jest, aby nie wyrzucać gałązek oliwnych, nawet gdy uschną: są one sakramentaliami i jako takie są chronione przez prawo kanoniczne, a zatem święte. Możemy wybrać, czy je spalić, zakopać, czy zabrać do kościoła, gdzie zostaną spalone, aby uzyskać popiół na następną Środę Popielcową.